Meten & waarden
Hoe u laat prikken, wat de getallen op het formulier betekenen en wat het grijze gebied van 8 tot 12 nmol/l waard is.
Dit is de kern van de site. Een testosteronwaarde is pas informatie als u weet wanneer er is geprikt, welke eenheid er staat, of het totaal of vrij testosteron betreft en waar het laboratorium zijn referentiegrenzen legt. Deze rubriek zet die vier dingen op een rij, rekent nmol/l en ng/dl naar elkaar om en legt uit waarom de uitslag tussen ongeveer 8 en 12 nmol/l het lastigste deel van het hele onderwerp is.
Hoe laat u testosteron meten, en hoe leest u de waarde?
Testosteron wordt gemeten in bloed, 's ochtends tussen 07.00 en 10.00 uur en nuchter [1]. Dat tijdstip telt: niet-nuchter meten kan de totale waarde volgens de EAU met meer dan 30 % onderschatten [1]. Een lage uitslag wordt altijd herhaald voordat er een conclusie volgt, en bij een totale waarde dicht bij de ondergrens of een afwijkend SHBG wordt ook het vrije testosteron bepaald [1][2].
Nederlandse laboratoria rapporteren in nmol/l. De EAU-grens van 12 nmol/l komt overeen met 3,5 ng/ml [1], en de EMAS-grens van 11 nmol/l met 3,2 ng/ml [3]. Bij gezonde mannen van 19 tot 39 jaar zonder overgewicht lag het bereik tussen 264 en 916 ng/dl, ongeveer 9,2 tot 31,8 nmol/l [4].
Het bereik op het formulier van het eigen laboratorium gaat altijd voor, omdat meetmethoden verschillen. De artikelen hieronder gaan over de praktische route naar een meting, de tabel met waarden en eenheden, en vrij testosteron en SHBG.
| Onderwerp | Wat de bron zegt | Bron |
|---|---|---|
| Tijdstip | Tussen 07.00 en 10.00 uur, nuchter. | [1][2] |
| Niet nuchter | Kan de totale waarde met meer dan 30 % onderschatten. | [1] |
| Herhalen | Bij een waarde onder 12 nmol/l op ten minste twee aparte momenten. | [1] |
| Vrij testosteron | Bepalen als de totale waarde dicht bij de ondergrens ligt of SHBG afwijkt. | [2] |
| Grens EAU | 12 nmol/l = 3,5 ng/ml. | [1] |
| Grens EMAS | 11 nmol/l = 3,2 ng/ml, met vrij testosteron onder 220 pmol/l. | [3] |
| Bereik 19 tot 39 jaar | 264 tot 916 ng/dl, ongeveer 9,2 tot 31,8 nmol/l (gezonde mannen zonder overgewicht). | [4] |
| Vragenlijsten | Zelftests met vragenlijsten hebben een lage specificiteit en vervangen geen bloedmeting. | [1] |
Begin hier.
3 gidsen in deze rubriek, van basis tot verdieping.
Testosteronwaarden: tabel, nmol/l en ng/dl uitgelegd
Wat een normale testosteronwaarde is, hoe u nmol/l en ng/dl omrekent, waarom referentiebereiken per laboratorium verschillen en wat een uitslag tussen 8 en 12 nmol/l betekent.
Lees dit artikel
Testosteron laten testen: zo krijgt u een bruikbare uitslag
Hoe u in Nederland uw testosteron laat meten: via de huisarts of met een zelftest, waarom het ochtenduur telt, wat er naast testosteron op de aanvraag hoort en wat de uitslag waard is.
Vrij testosteron en SHBG: totale waarde kan misleiden
Uw totale testosteron zegt niet alles: SHBG bepaalt hoeveel daarvan vrij beschikbaar is. Wanneer een vrije-testosteronmeting wél zin heeft, leest u hier.
Bronnen bij deze rubriek
- [1]EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health, hoofdstuk Male Hypogonadism (uroweb.org). Geraadpleegd op 10 oktober 2026.
- [2]Bhasin S et al. Testosterone Therapy in Men With Hypogonadism: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab 2018;103(5):1715-1744. PMID 29562364. Geraadpleegd op 10 oktober 2026.
- [3]Wu FC et al. Identification of late-onset hypogonadism in middle-aged and elderly men (European Male Ageing Study). N Engl J Med 2010;363(2):123-135. PMID 20554979. Geraadpleegd op 10 oktober 2026.
- [4]Travison TG et al. Harmonized Reference Ranges for Circulating Testosterone Levels in Men of Four Cohort Studies in the United States and Europe. J Clin Endocrinol Metab 2017;102(4):1161-1173. PMID 28324103. Geraadpleegd op 10 oktober 2026.
Bekijk de rest van Testomagazine.
Elke rubriek wordt even nuchter en onderbouwd behandeld. Kies de vraag die bij u speelt.