Basiskennis
Wat testosteron is, waar het wordt aangemaakt en wat het in het lichaam regelt bij mannen en bij vrouwen.
Voordat het over klachten of middelen gaat, helpt het fundament: testosteron stuurt spiermassa, botdichtheid, bloedaanmaak, stemming en zin in seks, en het wordt in pulsen aangemaakt met een duidelijk dagritme. Deze rubriek legt uit hoe die aanmaak werkt, waarom vrij en totaal testosteron niet hetzelfde zijn en hoe de waarde met de jaren verandert, zodat u elke uitslag zelf kunt plaatsen.
Wat is testosteron, en wat is een normale waarde?
Testosteron is een geslachtshormoon. Het is nodig voor de aanmaak van sperma en voor mannelijke kenmerken zoals lichaamsbeharing, baardgroei, een lage stem en spiermassa, en het speelt mee bij seksuele opwinding. Ook vrouwen hebben een kleine hoeveelheid testosteron in hun lichaam [1].
De waarde schommelt over de dag: 's ochtends is hij het hoogst, een patroon dat ook bij oudere mannen blijft bestaan [2]. Bij 9.054 mannen uit vier Amerikaanse en Europese cohorten lag het bereik voor gezonde mannen van 19 tot 39 jaar zonder overgewicht tussen 264 en 916 ng/dl, met een mediaan van 531 ng/dl [3]. Omgerekend naar de eenheid van Nederlandse laboratoria is dat ongeveer 9,2 tot 31,8 nmol/l.
Een uitslag zegt pas iets naast het bereik van het eigen laboratorium, het tijdstip van afname en eventuele klachten. De artikelen hieronder leggen uit hoe de aanmaak werkt, wat testosteron bij vrouwen doet en hoe het samenhangt met zin in seks.
| Onderwerp | Wat bekend is | Bron |
|---|---|---|
| Functie bij mannen | Aanmaak van sperma, beharing, baardgroei, lage stem, ontwikkeling van penis en zaadballen, spiermassa, seksuele opwinding. | [1] |
| Bij vrouwen | Een kleine hoeveelheid testosteron hoort bij het normale lichaam. | [1] |
| Dagritme | Hoogste waarden in de ochtend, ook bij oudere mannen. Meten tussen 07.00 en 10.00 uur. | [2] |
| Bereik jonge mannen | 264 tot 916 ng/dl (2,5e tot 97,5e percentiel), mediaan 531 ng/dl, bij gezonde mannen van 19 tot 39 jaar zonder overgewicht. Omgerekend ongeveer 9,2 tot 31,8 nmol/l. | [3] |
| Grens voor tekort | 12 nmol/l (3,5 ng/ml) totaal testosteron, alleen samen met klachten. | [2] |
Omrekening naar nmol/l door de redactie, met 1 nmol/l = 28,8 ng/dl (molmassa testosteron 288,4 g/mol). Het bereik op het eigen laboratoriumformulier gaat altijd voor.
Begin hier.
5 gidsen in deze rubriek, van basis tot verdieping.
Testosteron: meten, waarden lezen en wat de arts doet
Wat testosteron in het lichaam regelt, hoe u een betrouwbare meting krijgt, wat de getallen op het laboratoriumformulier betekenen en wanneer een lage waarde behandeling rechtvaardigt.
Lees dit artikel
Wat is testosteron? Aanmaak, werking en schommelingen
Testosteron is een steroïdhormoon dat vooral in de testikels wordt gemaakt. Uitleg over aanmaak, regelkring, dagritme en wat het hormoon wel en niet doet.
Testosteron bij vrouwen: aanmaak, klachten en overgang
Vrouwen maken ook testosteron aan, in de eierstokken. Wat het hormoon doet, wanneer een waarde te hoog is en wat dat met de overgang te maken heeft.
Testosteron en libido: hoe het samenhangt
Testosteron stuurt het seksueel verlangen aan, maar niet rechtstreeks de erectie. Wat een lage waarde betekent, en waarom verlangen zelden één oorzaak heeft.
Hormoontherapie overgang: ervaringen
Waarom hier geen ervaringsverhalen staan, wat de grote meta-analyse over testosteron bij vrouwen werkelijk heeft gemeten, en hoe smal die onderbouwing is.
Bronnen bij deze rubriek
- [1]Apotheek.nl (KNMP): testosteron. Geraadpleegd op 10 oktober 2026.
- [2]EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health, hoofdstuk Male Hypogonadism (uroweb.org). Geraadpleegd op 10 oktober 2026.
- [3]Travison TG et al. Harmonized Reference Ranges for Circulating Testosterone Levels in Men of Four Cohort Studies in the United States and Europe. J Clin Endocrinol Metab 2017;102(4):1161-1173. PMID 28324103. Geraadpleegd op 10 oktober 2026.
Bekijk de rest van Testomagazine.
Elke rubriek wordt even nuchter en onderbouwd behandeld. Kies de vraag die bij u speelt.