Testosteron kopen in Nederland: wat is legaal en wat niet

Kort samengevat

Testosteron is in Nederland een receptplichtig geneesmiddel. U koopt het niet online, niet in de sportschool en niet bij een supplementenwinkel. Elke aanbieder die zegt van wel, valt buiten de wet.

Wat zonder recept wél te koop is, zijn zogenoemde testosteronboosters. Daar zit geen testosteron in. Het zijn voedingssupplementen met bijvoorbeeld zink, vitamine D of kruidenextracten, en ze vallen onder de warenwet, niet onder de geneesmiddelenwet.

Dat onderscheid is de kern van deze pagina, want de zoekvraag „testosteron kopen“ levert allebei de categorieën door elkaar op, en ze hebben niets met elkaar te maken.

Waarom er eerst een diagnose komt

Testosteronsuppletie is geen kuur die u even probeert. Het is een behandeling voor een vastgesteld tekort, en dat tekort moet eerst aangetoond zijn.

De reden is dat de klachten waar mensen mee komen, dus vermoeidheid, weinig zin in seks, somberheid en verlies van spierkracht, bij veel aandoeningen horen. Bloedarmoede, een trage schildklier, slaapapneu, diabetes, een depressie en simpelweg te weinig slaap geven hetzelfde beeld. Wie op goed geluk testosteron gebruikt, behandelt in die gevallen de verkeerde oorzaak en stelt de juiste diagnose maanden uit.

Daar komt bij dat suppletie de eigen aanmaak onderdrukt. Het lichaam stopt met produceren wat het van buitenaf krijgt. Dat betekent ook dat de zaadproductie terugloopt, wat voor wie een kinderwens heeft een zwaarwegend punt is. Stoppen na langere tijd gaat bovendien niet vanzelf.

De route die wel werkt

Begin bij de huisarts, met een bloedprikje in de ochtend.

Het tijdstip doet ertoe: testosteron is 's ochtends het hoogst en daalt in de loop van de dag. Een afwijkende uitslag wordt op een tweede dag herhaald, omdat één meting geen diagnose is. Bij twijfel wordt SHBG meegenomen, want bij een hoog SHBG kan de totale waarde normaal lijken terwijl het vrije testosteron laag is.

Is er inderdaad een tekort, dan is de volgende vraag waar het vandaan komt: uit de teelballen zelf of uit de aansturing vanuit de hersenen. Dat verandert de behandeling en soms het vervolgonderzoek.

Deze route kost een paar weken. Dat voelt traag als u nu klachten hebt, maar het is het verschil tussen een behandeling die past en een die niets oplost.

Wat er misgaat op de grijze markt

Rond testosteron bestaat een omvangrijke handel buiten de apotheek om: webshops in het buitenland, aanbieders via sociale media en verkoop binnen sportscholen.

Toezichthouders treffen in in beslag genomen ampullen met enige regelmaat iets anders aan dan op het etiket staat. Soms een andere stof, soms een andere sterkte, soms niet-steriel bereide vloeistof. Bij een middel dat wordt geïnjecteerd is dat laatste een direct risico op abcessen en bloedvergiftiging.

Het tweede probleem is het ontbreken van controle. Bij een legale behandeling worden hematocriet, PSA en het testosteron zelf periodiek gecontroleerd, juist omdat suppletie het bloed dikker kan maken en de prostaat kan beïnvloeden. Wie buiten de zorg om gebruikt, mist die controles precies daar waar ze bedoeld zijn om schade te voorkomen.

Verkoop van receptplichtige geneesmiddelen zonder vergunning is in Nederland verboden. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd treedt daartegen op.

Wat testosteronboosters wel en niet doen

Boosters beloven vaak wat testosteron zelf doet, maar leveren dat niet. Voor de meeste ingrediënten in deze producten is geen gezondheidsclaim over testosteron toegestaan in het Europese claimsregister.

Twee stoffen verdienen een nuance. Zink speelt een rol in de aanmaak van testosteron, en vitamine D wordt in verband gebracht met de hormoonhuishouding. Bij beide geldt hetzelfde: aanvullen helpt aantoonbaar wanneer er een tekort is, en doet weinig wanneer dat er niet is. Dat is te meten, en meten is goedkoper dan een jaar lang capsules.

Kruidenextracten als tribulus en fenegriek worden het hardst aangeprezen en hebben de dunste onderbouwing. Studies zijn klein, kort en vaak gefinancierd door de fabrikant.

Kortom: een booster is geen zwakkere vorm van testosteron. Het is een andere productcategorie met een ander doel.

Kosten en vergoeding

Wordt een tekort vastgesteld en is behandeling geïndiceerd, dan valt testosteron onder het basispakket, met het eigen risico dat daarbij hoort. De vorm bepaalt de praktische kant: een gel wordt dagelijks aangebracht, een injectie wordt met tussenpozen van weken gegeven.

Bij een normale uitslag zonder klachten wordt niet behandeld, en dat is geen zuinigheid maar goede zorg. Testosteron geven aan iemand met een normale waarde onderdrukt de eigen aanmaak zonder dat er iets tegenover staat.

Blijven de klachten bij een normale uitslag bestaan, dan verdient het meer om verder te zoeken naar de oorzaak dan om alsnog aan een middel te beginnen.